Cạnh tranh hợp tác – Why not?

Nhiều khi vấn đề không phải là vấn đề hiện hữu. Vấn đề nằm ở chính cách chúng ta tư duy. Đổi cách nghĩ, áp dụng vào công ty, chúng ta có thể thấy cạnh tranh và hợp tác – cặp phạm trù được mặc định đối nghịch nhau lại có thể hòa hợp như vậy!

Khi nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, các công ty Việt không còn đơn thuần đóng cửa thi thố trong nước. Trước bối cảnh đi sau về năng lực, hiệu suất, tư duy, không hiếm doanh chủ bối rối, chọn thế thủ nhiều hơn là mở lòng đón nhận những cơ hội đi kèm với các thách thức mới. Trong khi đó, nhìn ra thế giới, các công ty, tập đoàn đa quốc gia lại đang chọn cách cạnh tranh bình đẳng, và nếu có thể, họ hợp tác với đối thủ vì nhiều lý do khác nhau.

Vì sao các công ty này luôn cố gắng ngồi lại tìm hiểu và làm việc cùng nhau? Bởi lẽ bất kỳ một công ty nào, dù lớn mạnh đến đâu, cũng có những hạn chế về lợi thế cạnh tranh, và nếu đổ thêm tiền của, nhân lực, thời gian để xây dựng năng lực mới, hiệu quả đến đâu cũng chưa rõ. Nếu mở lòng và thấu hiểu, các vấn đề doanh nghiệp tìm kiếm nói trên lại đang “nằm” sẵn ở công ty đối thủ;  nếu hai bên hợp tác với nhau, cả hai có thể bù đắp cho nhau và cùng chia sẻ thành quả, thay vì tự phát triển, tự làm.

Ví dụ điển hình có thể kể đến sự hợp tác giữa PSA Peugeot Citroën và Toyota, khi 2 hãng xe này chia sẻ các phụ tùng để làm nên một loại xe mới phù hợp với những thị trường mới. Kết quả là PSA Peugeot Citroën có dòng xe Peugeot 107, Citroën C1, còn Toyota thì sở hữu và tung ra Toyota Aygo.

This slideshow requires JavaScript.

Cũng thuộc lĩnh vực sản xuất xe ô tô, BMW và Toyota cũng đã ký ghi nhớ hợp tác phát triển sợi carbon và công nghệ xe hybrid, vốn là những lĩnh vực họ không có lợi thế. Các công ty này vẫn cạnh tranh với nhau, nhưng thay vì phát triển công nghệ một mình, họ trở thành đối tác.

Một ví dụ khác là trường hợp 2 hãng xe Nissan và Renault hợp tác với nhau. Họ cùng tạo ra các sản phẩm cộng hưởng, bán cùng sản phẩm nhưng có sự tinh chỉnh nhỏ trong cùng một thị trường.

Trên lĩnh vực công nghệ, mặc dù Google, Twitter ở góc độ nào đó có thể cạnh tranh với nhau để phục vụ cùng một nhóm khách hàng có nhu cầu quảng cáo trên Internet – thông qua các nền tảng của họ, nhưng Google có những lợi thế riêng trong mảng tìm kiếm, và Twitter lại có một nền tảng mạng xã hội đặc thù. Nếu các công ty này tự mày mò nghiên cứu, phát triển riêng, chưa chắc họ sẽ thành công bằng việc bắt tay cộng tác, khai thác thế mạnh của mình. Mới đây, Google tuyên bố sẽ cộng tác với IBM, bằng việc khai thác cỗ máy trí tuệ nhân tạo Watson để tối ưu hóa mục đích của các bên liên quan. Vì thế, cuộc cách mạng mới về nội dung phục vụ người sử dụng Internet trong thời gian tới sẽ có thể gia tăng lợi ích lớn cho người dùng, theo cách cạnh tranh hợp tác như thế này của Google, Twitter và IBM.

Nhà đồng sáng lập LinkedIn, mạng xã hội việc làm lớn nhất thế giới – Reid Hoffman, là người ủng hộ và thực hành việc cạnh tranh hợp tác, bằng cách lập đối tác và cạnh tranh với các nhà săn đầu người. Trong một bài báo phỏng vấn trên New York Times, ông cho biết: “Không một ai có thể thành công một mình. Cách duy nhất là bạn có thể đạt được điều gì đó ấn tượng là học cách cộng tác với người khác. Có rất nhiều sự cạnh tranh hợp tác.”

Không giống cách cộng tác truyền thống, thay vì đến với nhau để làm điều gì cùng nhau và “giả vờ” chúng ta không đối đầu với nhau, cạnh tranh hợp tác công khai khai thác sức mạnh của đối thủ và ngược lại và hai bên cùng vươn lên. Các nhà tuyển dụng sử dụng LinkedIn để tìm kiếm các ứng viên tiềm năng và đăng tuyển các cơ hội việc làm. Ngược lại, để tăng lượng người dùng, LinkedIn trông cậy các nhà tuyển dụng sử dụng nền tảng kết nối nghề nghiệp của mình. Các bên lẽ dĩ nhiên sẽ có thị phần tuyển dụng lớn hơn cho mình, nhưng tổng thể, miếng bánh phình to ra khi cả hai học cách cộng tác cạnh tranh với nhau.

Các trường hợp cạnh tranh hợp tác tiêu biểu khác còn có thể kể đến giữa hai hãng dược lớn trên thế giới là Pfizer và Merck trong việc phát triển và tung ra thị trường dòng thuốc chống ung thư; Apple và Microsoft với việc phát triển di động; Amazon và Apple (cung cấp sách e-book, phổ biến app đọc sách Kindle của Amazon trên iPad vs. khai thác nội dung kho sách e-book khổng lồ của Amazon trên máy tính bảng iPad của Apple); Amazon và các đối tác thứ ba cùng cạnh tranh bán hàng trên nền tảng Marketplace của Amazon.

Tựu chung, các lý do có thể quan sát thấy lý giải vì sao các công ty nói trên học cách cạnh tranh hợp tác. Đó là bởi họ cùng chia sẻ chia phí, khai thác lợi thế, nguồn lực, tiềm lực của đối thủ; chia sẻ thị trường mới (mới với người này lại là “sân nhà” của người kia); chia sẻ rủi ro, ngăn ngừa việc gia tăng cạnh tranh win-lose, biến thành win-win cho các bên liên quan.

Cạnh tranh vì thế không còn là câu hỏi 1 + 1 = 2 theo kiểu truyền thống, mà chính cách cạnh tranh hợp tác lại tạo ra phương trình mới 1 + 1 = 3.

Bài viết có tham khảo và dựa vào các nguồn sau:

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Coopetition
  2. https://www.quora.com/What-are-some-awesome-examples-of-coopetition-in-the-business-world
  3. https://hbr.org/2014/02/use-co-opetition-to-build-new-lines-of-revenue/
  4. http://seekingalpha.com/article/3535986-google-first-a-joint-venture-with-twitter-is-ibm-next?ifp=0
  5. https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxtYXJxdWlzcGVyc29uYWx8Z3g6NTM4NTgyMzVlMDYyMDFiOQ
  6. http://www.strategy-business.com/blog/The-Amazon-Model-If-You-Cant-Beat-Em-Work-with-Em?gko=d33d3

      7. https://www.powerlinx.com/blog/partner-competitor/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s