Một số kiến thức học được từ thư thường niên Berkshire Hathaway – Năm 1977

Thư gửi cổ đông năm 1977 của tập đoàn Berkshire Hathaway chủ yếu bàn về các vấn đề liên quan đến các hoạt động bảo hiểm. Warren Buffett giúp người đọc là những cổ đông của mình hiểu thêm về ngành này. Ngoài ra, ông cũng nhắc lại cách đánh giá hiệu quả hoạt động của công ty, và quan điểm chọn lựa đầu tư của mình.

1_lg

  1. Bàn về đánh giá hiệu quả hoạt động

Nếu trong thư gửi cổ đông năm 1971, Warren Buffett đã đề cập đến việc dùng chỉ tiêu gì để đánh giá mức độ hoạt động hiệu quả của một công ty (xem thêm  tại đây), trong thư năm 1977, ông làm rõ thêm về vấn đề này như sau:

“Hầu hết các công ty xem  lợi nhuận “kỉ lục” khi đạt mức cao mới về lợi nhuận trên một cổ phiếu (EPS – Earnings per share). Vì các công ty thường tăng thêm vốn chủ sở hữu qua các năm, nên chúng tôi cảm thấy không có gía trị nhiều về thành tích của ban lãnh đạo, nếu vốn chủ sở hữu tăng lên 10%, còn lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu tăng lên 5%. Đến cả các tài khoản tiết kiệm cũng sẽ cho mức sinh lời lãi suất tăng dần mỗi năm nhờ vào lãi kép.

Ngoại trừ một vài trường hợp đặc biệt như công ty có chỉ số nợ so với vốn chủ sở hữu cao bất thường, hoặc tài sản trọng yếu của công ty có giá trị cao bất thường về giá trị sổ sách, chúng tôi nghĩ rằng một thang đo hợp lí hơn để đánh giá kết quả hoạt động của ban lãnh đạo về mặt kinh tế là chỉ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE)…

Vì Berkshire ít sử dụng đòn bẩy vay nợ nên chỉ số này được sử dụng là hợp lí, và cách tính ROE của ông căn cứ trên vốn chủ sở hữu đầu năm (tập đoàn không phát hành thêm vốn chủ sở hữu).

  1. Bàn về bảo hiểm

Khi nói về họat động bảo hiểm, Warren có so sánh với hoạt động dệt may của Berkshire. Có thể thấy Warren Buffett coi mảng bảo hiểm là lợi thế cạnh tranh “con hào nổi” mang lại cho Berkshire, bởi phí bảo hiểm thu được tập đoàn có thể mang đi đầu tư sinh lời, còn trách nhiệm phát sinh phải mất nhiều năm về sau mới xảy ra và có thể kiểm soát được. Ngược lại, mảng dệt may dù ban lãnh đạo có khả năng đến đâu đi chăng nữa, về bản chất đây là ngành không có lợi thế cạnh tranh của Mĩ vào thời điểm đó. Vì vậy mà ông có phát biểu trong thư năm này như sau:

“Một trong những bài học mà ban lãnh đạo học đi học lại là tầm quan trọng của việc hoạt động ở công ty (ngành) “thuận gió” hơn là “nghịch gió.”

Ông còn nói thêm về bản chất ngành bảo hiểm:

“Các công ty bảo hiểm bán các hợp đồng bảo hiểm theo chuẩn, có thể bắt chước bởi bất kì ai. Sản phẩm duy nhất chính là lời hứa. Không khó để xin giấy phép mở công ty mới, còn phí bảo hiểm thì cung cấp sẵn trong những quyển tham khảo. Không có một lợi thế quan trọng nào từ nhãn hiệu hàng hóa, bằng phát minh, vị trí địa lý, thâm niên hoạt động, nguồn nguyên liệu thô v.v…, và khách hàng cũng không quá kén chọn để chọn lựa cho mình một công ty bảo hiểm. Vì thế mà ở các báo cáo thường niên người ta thường nhấn mạnh sự khác biệt mà con người mang lại. Đôi khi điều này đúng, đôi khi lại không. Nhưng không có gì chối cãi rằng bản chất của kinh doanh bảo hiểm một phần lớn thành bại là nhờ ở công lãnh đạo, quản lí. Chúng ta rất may mắn khi sở hữu những nhà quản lí như vậy.”

  1. Bàn về đầu tư

Ngoài việc đề cập lại cách chọn lựa cổ phiếu để đầu tư, trong thư này, Warren Buffett tiết lộ thêm về phương thức đầu tư của mình là luôn logic/hợp lý (rational) khi đầu tư, kể cả khi chỉ sở hữu một phần, thay vì sở hữu toàn phần:

“Chúng tôi không nỗ lực mua cổ phiếu với mức giá hấp dẫn trong ngắn hạn. Nếu kết quả kinh doanh của chúng tiếp tục khiến chúng tôi hài lòng, chúng tôi sẽ mua vào nhiều hơn cổ phiếu chúng tôi sở hữu ở mức giá thấp hơn, để tăng cơ hội sở hữu các công ty chất lượng.

Kinh nghiệm của chúng tôi cho thấy dù chỉ là một phần của các công ty thật sự nổi trội đôi khi lại giao dịch ở mức giá chiết khấu rất lớn so với mức giá mà người ta sẵn sàng trả nếu mua cả công ty theo cách đàm phán. Tương tự, việc chỉ sở hữu một phần công ty, mà không phải thông qua việc thâu tóm, có thể đạt được gián tiếp bằng việc sở hữu cổ phiếu. Khi giá thích hợp, chúng tôi sẵn lòng mua nhiều và sở hữu đáng kể một vài công ty chọn lọc, mà không có ý định kiểm soát, thâu tóm, mua bán công ty, mà là vì với kì vọng rằng, các công ty tuyệt vời này sẽ cho kết quả kinh doanh có lợi về mặt dài hạn, thể hiện ở giá trị thị trường tương xứng, và trả cổ tức cho nhà đầu tư, dù là nhóm thiểu số hay đa số.”

Và ông dùng Capital Cities để minh họa cho quan điểm sở hữu cổ phần gián tiếp kiểu này.

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s